|
Informacje dla polskich pracowników w Holandii!
Zastanawiasz się nad wyjazdem do pracy do Holandii? A może od niedawna pracujesz już w Holandii? Jeśli tak, ta informacja właśnie dla Ciebie.
1. Wstęp
Od 1 maja 2007 r. obywatele Polski i innych państw UE z Europy Środkowo-Wschodniej mogą pracować w Holandii bez żadnych ograniczeń. Pozwolenie na prace nie jest juz wymagane. Wielu Polaków pracuje w Holandii na zasadach samozatrudnienia , jednak większość pracowników z Polski jest zatrudniona na umowę o pracę.
Zwykle polscy pracownicy otrzymują wynagrodzenie, które im (ustawowo) przysługuje, pracują w bezpiecznych warunkach, są dobrze traktowani przez pracodawcę oraz mieszkają w przyzwoitych warunkach. Mimo to nadal zdarzają się nadużycia.
Podejmując prace zarobkową w Holandii , należy znac swoje prawa i obowiązujące w tym kraju przepisy dotyczące pracy i zakwaterowania. Dobrze poinformowana osoba ma większe szanse na dobrą i bezpieczną pracę oraz udany pobyt w Holandii. Pozwala to także uniknąć przykrych niespodzianek.
Ta broszura to podręczy informator dla imigrantów zarobkowych w Holandii, zawierający wszystkie niezbędne informacje. Znajdziesz tu podstawowe wiadomości na temat pracy, ubezpieczeń społecznych, zakwaterowania, kosztów leczenia, szkolnictwa i nauki języka niderlandzkiego. Dowiesz się również, gdzie można znaleźć dodatkowe informacje. Są one dostępne np. serwisie internetowym holenderskiego Ministertwa Spraw Społecznych i Zatrudnienia (SZW) na www.polski.szw.nl.
1. Pobyt w Holandii
Dokumenty
Aby móc mieszkać i pracować w Holandii, należy posiadać tzw. BSN (Burgerservicenummer). Jest to unikatowy numer do celów ewidencyjnych, podatkowych i wszystkich kontaktów z urzędami. Numer BSN jest nadawany z chwilą zameldowania się na pobyt w jednej z gmin holenderskich. Podejmując pracę trzeba podać pracodawcy swój numer BSN. Pracodawca może wtedy załatwić różne sprawy.
Jeżeli nie jesteś zameldowany w Holandii, nie otrzymasz BSN. W takim wypadku używa się numeru identyfikacji podatkowej, tzw. Sofi. Wniosek o jego nadanie składa się w Urzędzie Skarbowym
Zgłoszenie pobytu w urzędzie gminy i w IND
Przepisy holenderskie rozróżniają dwie sytuacje,zaleznie od długości pobytu:
- Pobyt dłuższy niż trzy miesiące
Jeżeli zamierzasz przebywać w Holandii dłużej niż trzy miesiące, musisz powiadomic o tym Urząd Imigracji i Naturalizacji( Immigratie-en Naturalisatiedienst, w skrócie IND). Zostaniesz wtedy zarejestrowany jako osoba przebywajaca w Holandii w związku z pracą. Niedopełnienie tego obowiązku nie pociąga za sobą natychmiastowych konsekwencji, ponieważ prawo do pobytu na terenie Holandii wynika z Traktatu o Unii Europejskiej. Jeśli jednak nie zarejestrujesz się w IND, może to oznaczać, że nie będziesz mógł się starać o zapomogę socjalna ani wystąpic o stypendium lub pożyczkę studencką. Obowiązkowe jest także zgłoszenie pobytu w gminie. Załatwia się to w urzędzie gminy w dziale ewidencji ludności (GBA). Informacje na temat procedury i wymaganych dokumentów można uzyskać w urzędzie gminy.
- Pobyt krótszy niż trzy miesiące
Jeśli planowany pobyt w Holandii nie przekracza trzech miesięcy, nie trzeba zgłaszać pobytu w urzędzie gminy ani urzędzie imigracyjnym (IND). Mimo to warto uzyskać tzw. "zaświadczenie o rejestracji" w IND. Inne instytucje (Urząd Skarbowy, banki itp.) mogą tego wymagać. Mając to zaświadczenie można np. otworzyć rachunek w Holandii.
Uwaga! W IND można się zarejestrować dopiero po zgłoszeniu pobytu w dziele ewidencji ludności (GBA) w miejscu zamieszkania.
Umowa o pracę
Zgodnie z prawem holenderskim do podpisania umowy o pracę nie są potrzebne żadne dokumenty. Wielu pracodawców wymaga jednak okazania dowodu tożsamości. Zawsze powinieneś poprosić o egzemplarz w języku polskim. Nigdy nie podpisuj umowy, jeśli jej nie rozumiesz.
Ubezpieczenie zdrowotne
Jako osoba zamieszkała w Holandii musisz ubezpieczyć się od kosztów opieki zdrowotnej. Nawet jeśli nie mieszkasz na stałe w Holandii, ale tutaj pracujesz i płacisz podatki, musisz tu wykupić tu również ubezpieczenie zdrowotne. Dotyczy to także sytuacji, jeśli jesteś już ubezpieczony w Polsce, ale pracujesz wyłącznie w Holandii (więcej w dziale 6 "Koszty leczenia").
3. Praca
Informacje ogólne
Zatrudnienie polskich pracowników w Holandii może mieć następujące formy:
- Praca dla holenderskiego pracodawcy
Jesteś zatrudniony przez holenderskiego pracodawcę, w którym podpisałeś umowę o pracę (tymczasową). Może to być firma, w której pracujesz, ale może to być również holenderska agencja pracy tymczasowej. Za pośrednictwem agencji zostaniesz skierowany wtedy w innej firmie lub kilku innych firmach. W umowie o pracę określona jest m.in. wysokość wynagrodzenia, godziny pracy i urlopy. Podlegasz także obowiązkowi ubezpieczenia społecznego w Holandii (więcej w rozdziel 4 "Ubezpieczenia społeczne"). Nigdy nie podpisuj żadnych dokumentów, których nie rozumiesz. Zawsze poproś o egzemplarz umowy w języku polskim.
- Pracownik oddelegowany do pracy w Holandii
Pracujesz czasowo w Holandii na rzecz polskiego pracodawcy lub za pośrednictwem agencji pracy tymczasowej z siedziba w Polsce. Łączy Cię wtedy umowa o pracę z polskim podmiotem dlatego postanowienia umowy muszą być zgodne z polskimi przepisami prawnymi. Pracodawcę obowiązują jednak niektóre holenderskie przepisy. Pracodawca nie może Ci w żadnym wypadku mniej, niż wynosi holenderska ustawowa płaca minimalna i dodatek urlopowy (vakantietoeslag). Również warunki bhp w miejscu pracy muszą spełniać minimalne wymagania ustawowe. Skargi można zgłaszać Inspekcji Pracy (Arbeidsinspectie).
W Holandii w niektórych firmach i branżach obowiązują wynagrodzenia , godziny pracy itp. Uzgodnione przez związki zawodowe i organizacje pracodawców z zakładowych lub branżowych układach zbiorowych pracy , tzw. CAO. Składki na ubezpieczenia społeczne można nadal opłacać w Polsce. Trzeba w tym celu wypełnić formularz E 101 i złozyć go w swoim oddziale ZUS w Polsce.
- Praca na zasadzie samozatrudnienia
Możesz w dwojaki sposób prowadzić w Holandii działalność gospodarcza na własny rachunek
1) Jako jednoosobowa firma zarejestrowana w Polsce
Muszą to potwierdzać odpowiednie polskie dokumenty. Są to: zaświadczenie o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej, numer NIP i numer REGON. Jeśli spełnia się określone warunki, można pozostać w polskim systemie ubezpieczeń społecznych. W tym celu należy złożyć w swoim oddziale ZUS wypełniony formularz E 101. Jeśli masz zarejestrowaną jednoosobową działalność w Polsce i/lub jako polska firma wykonujesz zlecenia w Holandii przez okres dłuższy niż 163 dni, musisz (jako jednoosobowa firma lub polski pracodawca) odprowadzać w Holandii podatki od swoich dochodów lub wynagrodzenia pracowników.
2) Jako jednoosobowa firma zarejestrowana w Holandii (tzw. ZZP)
W tym przypadku należy w holenderskim Urzędzie Skarbowym złożyć wniosek o zaświadczenie VAR (Verklaring Arbeidsrelatie), potwierdzające samozatrudnienie. Warunkiem koniecznym jest posiadanie kilku różnych zleceniodawców. Po zarejestrowaniu firmy w Holandii, jako holenderski podatnik podlegasz holenderskiemu systemowi ubezpieczeń społecznych. Oznacza to, ze nabywasz praca do emerytury podstawowej (AOW) i renty rodzinnej (ANW), może Ci także przysługiwać zasiłek rodzinny (kinderbijslag) i ewentualnie inne świadczenia rodzinne (takie jak indywidualny budżet na dziecko- kindgebonden budget). W Holandii osoby samozatrudnione nie podlegają obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym na wypadek bezrobocia, choroby i niezdolności do pracy. Wiele towarzystw ubezpieczeniowych oferuje dodatkowe ubezpieczenia w tym zakresie. Sam jesteś odpowiedzialny za płacenie podatków i gromadzenie środków na emeryturę. Rejestracji firmy w Holandii dokonuje się w Izbie Handlowej (Kamer van Koophandel, w skrócie KvK)
Wynagrodzenie
W Holandii płaca minimalna jest uregulowana prawnie. Jej wysokość ustala się dwa razy w roku (1 stycznia i 1 lipca). Wynagrodzenia pracownika najemnego w wieku 23 a 65 lat nie może być niższe niż obowiązująca stawka płacy minimalnej. Dotyczy to również pracowników zatrudnionych przez polskie firmy i agencje pracy tymczasowej, wykonujących pracę na terenie Holandii. W przypadku pracowników poniżej 23 roku życia obowiązują stawki płacy minimalnej dla młodzieży. Aktualne kwoty są podane na stronie www.polski.szw.nl.
Ustawowa stawka płacy minimalnej dotyczy pełnego wymiaru czasu pracy, jaki obowiązuje w danej branży. W praktyce jest to 36 do 40 godzin tygodniowo. Jeśli więc otrzymujesz płace minimalną chociaż pracujesz np. 60 godzin tygodniowo, jest to niezgodne z prawem. Jest to przykład zaniżonego wynagrodzenia. Możesz wnieść skargę do Inspekcji Pracy, która kontroluje przestrzeganie przepisów m.in. prawa pracy. Możesz zwrócić się również o radę do holenderskiego związku zawodowego. Jeśli wcale nie otrzymałeś wynagrodzenia lub zapłacono Ci mniej niż płaca minimalna, możesz to zgłosić do Inspekcji Pracy.
Może także zdarzyć się, że w firmie lub w branży, w której pracujesz, nawet najniższe wynagrodzenie jest wyższe niż ustawowa płaca minimalna, ponieważ tak ustalono w układzie zbiorowym, tzw. CAO. Jeśli jesteś zatrudniony przez holenderską firmę lub agencję pracy tymczasowej, te ustalenia dotyczą także Ciebie. W niektórych przypadkach podlegasz przepisom CAO także jako pracownik zatrudniony w Holandii przez polską firmę lub agencję pracy tymczasowej (np. w budownictwie).
Czas pracy
Holenderskie przepisy prawne określają wymiar czasu pracy. Możesz pracować maksymalnie 12 godzin pod rząd i maksymalnie 60 godzin tygodniowo. W okresie 16 tygodni średnia liczba godzin nie może przekroczyć 48 godzin tygodniowo.
Po dniu pracy masz prawo do co najmniej 11 godzin nieprzerwanego wypoczynku. Po przepracowanym tygodniu przerwa w pracy nie może być krótsza niż 36 kolejnych godzin.
Jeśli czas pracy przekracza 5,5 godziny, pracownikom przysługuje minimalnie 30 minut przerwy. Jeśli czas pracy przekracza 10 godzin, przerwa powinna trwać przynajmniej 45 minut. W CAO obowiązującym w danej firmie jest ustalone, czy przerwy są płatne czy nie. Zazwyczaj przerwy są niepłatne.
Praca na nocnej zmianie nie może przekraczać 10 godzin. Jeśli zmiana kończy się po godzinie 2.00 w nocy, pracownikowi przysługuje co najmniej 14 godzin odpoczynku. Nocna zmiana oznacza, że przynajmniej jedna godzina pracy przypada między godziną 0.00 w nocy a 6.00 rano.
Bezpieczeństwo pracy
W Holandii pracodawcy i pracownicy wspólnie odpowiadają za bezpieczne warunki pracy. Pracownik powinien być dobrze poinformowany o przepisach i zasadach bhp oraz otrzymać jasne instrukcje. Jeśli praca jest niebezpieczna lub pracownicy mają kontakt z niebezpiecznymi substancjami, pracodawca musi im zapewnić im nieodpłatnie właściwe środki ochrony indywidualnej. Oczywiście masz wtedy obowiązek ich używać. W razie bezpiecznego zagrożenia bezpieczeństwa masz prawo odmówić wykonywania pracy, dopóki warunki pracy nie będą znowu bezpieczne.
Skargi i wypadki przy pracy można zgłaszać Inspekcji Pracy. Jeśli jesteś zatrudniony za pośrednictwem agencji tymczasowej, odpowiedzialność za bezpieczeństwo i higienę pracy ponosi firma, w której wykonujesz prace, a nie agencja.
4. Ubezpieczenia społeczne
Holandia ma rozbudowany system ubezpieczeń społecznych, zapewniający wsparcie w trudnych okolicznościach. Zawsze jednak dąży się do najszybszego powrotu danej osoby do pracy.
Uprawnienia do świadczeń społecznych, w postaci zasiłków i dodatków, nabywa się pod warunkiem opłacania składek, a ich rodzaj i zakres zależą także od sposobu i okresu pracy w Unii Europejskiej.
Jeśli jesteś zatrudniony w Holandii, holenderski pracodawca ma obowiązek odprowadzenia należnych składek na ubezpieczenie społeczne. Jeżeli prowadzisz działalność jako firma jednoosobowa (tzw. ZZP), opłacasz tylko podstawowe składki na ubezpieczenie emerytalne świadczenia rodzinne i rentę rodzinną. We własnym zakresie możesz się dodatkowo ubezpieczyć na wypadek choroby i niezdolności do pracy. Osoby samozatrudnione nie są ubezpieczone na wypadek bezrobocia.
Jeśli opracujesz w Holandii jak pracownik oddelegowany lub jednoosobowa polska firma, wykonując na rzecz pracodawcy lub agencji pracy tymczasowej z siedzibą w Polsce, możesz pozostać w polskim systemie ubezpieczeń społecznych. W tym celu trzeba w swoim oddziale ZUS w Polsce uzyskać poświadczenie formularza E 101.
Choroba
W razie choroby holenderski pracodawca wypłaca pracownikowi wynagrodzenie chorobowe (ziekengeld) przez okres maksymalnie dwóch lat. Wynosi ono minimalnie 70 %, a maksymalnie 100% wynagrodzenia. Pracownik ma obowiązek dołożyć wszelkich starań w celu jak najszybszego powrotu do pracy, a pracodawca musi podjąć odpowiednie działania, aby to ułatwić. Może tez powierzyć to wyspecjalizowanej instytucji (takiej jak służba bhp i medycyny pracy- Arbodienst).
Jeśli umowa o pracę kończy się w okresie choroby lub praca była wykonywana za pośrednictwem holenderskiej agencji pracy tymczasowej, można otrzymać zasiłek chorobowy z holenderskiego Zakładu Ubezpieczeń Pracowniczych (Uitvoeringsinstituut Werknemersverzekeringen, w skrócie UWV).
W przypadku gdy pracownik zachoruje podczas pobytu w Polsce, a jest zatrudniony przez holenderskiego pracodawcę, powinien podjąć w Polsce odpowiednie kroki:
1)zgłosić się do lekarza w celu uzyskania zwolnienia lekarskiego,
2)w ciągu 3 dni zgłosić się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) z wystawionym zwolnieniem.
ZUS weryfikuje wiarygodność zwolnienia, następnie przekazuje do UWV (swojego odpowiednika w Holandii) formularz E 115. Formularz ten jest podstawą uzyskania świadczeń pieniężnych (zasiłek chorobowy, wynagrodzenie chorobowe).
Aby móc zostać pozostać w Polsce przez okres choroby, konieczna jest zgoda służby bhp i medycyny pracy pracodawcy lub UWV. Lekarz oceni, czy nie opóźni to powrotu do zdrowia.
Niezdolność do pracy
Jeżeli choroba trwa dłużej niż dwa lata i niezdolność do pracy wynosi co najmniej 35%, można ubiegać się w UWV o rentę z tytułu niezdolności do pracy (WIA-uitkering). Formularz wniosku o przyznanie renty WIA otrzymasz pocztą z UWV. Lekarz (w Polsce lub w Holandii, zależnie od Twojego aktualnego miejsca pobytu) oceni, jakie prace nadal możesz wykonywać. Na podstawie tego orzeczenia UWV ocieni stopień niezdolności do pracy. Jeśli niezdolność do pracy jest mniejsza niż 35%, w niektórych sytuacjach można otrzymać zasiłek dla bezrobotnych (patrz tekst poniżej).
W przypadku pobierania równocześnie renty z tytułu niezdolności do pracy w Polsce holenderskie świadczenie będzie pomniejszone o ta kwotę.
Bezrobocie
Zasiłek dla bezrobotnych w Holandii
Jeśli straciłeś pracę, a nie dojeżdżałeś co tydzień lub częściej za stałego miejsca zamieszkania w Polsce do pracy w Holandii, możesz się ubiegać w Holandii o zasiłek dla bezrobotnych (tzw. WW), który przyznaje UWV. Warunkiem koniecznym jest pozostanie w Holandii i aktywne poszukiwanie pracy. W razie powrotu do Polski o zasiłek należy ubiegać się w Polsce. W niektórych przypadkach można przez maksymalnie trzy miesiące po powrocie do Polski zachować prawo do holenderskiego zasiłku. W tym celu należy złożyć w UWV wniosek o wydanie formularza E 303.
Holenderski zasiłek można otrzymać także wtedy, gdy pracuje się jeszcze (częściowo) na rzecz holenderskiego pracodawcy lub gdy praca była niemożliwa z powodu złych warunków pogodowych lub innych nieprzewidzianych okoliczności. Również w tym przypadku warunkiem koniecznym jest pozostanie w Holandii.
Wysokość i okres wypłacania tego zasiłku zależą od różnych czynników, takich jak miejsce i staż pracy oraz wysokość wynagrodzenia. Okres pracy w Polsce także się liczy. Okresy zatrudnienia potwierdza się za pomocą formularza E 301.
Zasiłek w Polsce
Jeśli mieszkasz w Polsce, nie pracujesz już u holenderskiego pracodawcy albo co tydzień lub częściej dojeżdżałeś z Polski do Holandii, o zasiłek dla bezrobotnych powinieneś ubiegać się w Polsce.
Zasiłek rodzinny
W Holandii państwo dokłada się do kosztów wychowania dzieci w formie zasiłku rodzinnego (kinderbijslag). Wniosek o zasiłek rodzinny składa się w oddziale Banku Ubezpieczeń Społecznych ( Sociale Verzekkeringsbank, w skrócie SVB) właściwym dla osoby pracodawcy. Przyznanie zasiłku rodzinnego i wysokość świadczeń zależą od sytuacji rodzinnej osobistej wnioskodawcy i jego współmałżonka lub partnera.
Emerytura
W Holandii każdy ma prawo do podstawowej emerytury (AOW). Dotyczy to zarówno pracowników, jak i osób prowadzących działalność na własny rachunek. Realizacja przepisów o emeryturze AOW zajmuje się SVB. Za każdy rok pracy w Holandii nabywa się prawo do 2% AOW. Emerytura AOW jest wypłacana po osiągnięciu wieku emerytalnego, czyli 65 lat. (W Holandii obowiązuje jednakowy wiek emerytalny dla mężczyzn i kobiet). Wniosek o przyznanie tej emerytury należy złożyć w kraju zamieszkania, razem z wnioskiem o tamtejszą emeryturę podstawową.
W wielu holenderskich firmach istnieją także pracownicze programy emerytalne. Wniosek o ta emeryturę składa się w swoim funduszu emerytalnym w Holandii. Wysokość świadczeń zależy od wysokości zarobków i długości okresów składkowych. Oprócz tego może gromadzić we własnym zakresie gromadzić środki na dodatkową emeryturę w Holandii. Indywidualne ubezpieczenie wykupuje się w towarzystwach emerytalnych.
5. Mieszkanie
Po przyjeździe do pracy w Holandii warto w pierwszej kolejności zapytać pracodawcę lub agencję pracy tymczasowej o możliwość zakwaterowania po przystępnej cenie. Jeżeli pracodawca lub agencja nie mogą Ci pomóc, możesz udać się do urzędu miasta lub gminy, gdzie uzyskasz pomoc w znalezieniu mieszkania. Gminy oferują także mieszkania za pośrednictwem serwisu www.woningnet.nl. Warunkiem jest posiadanie zameldowania w danej gminie.
Czynsz
O wysokości czynszu decyduje kilka czynników. Jeśli mieszkasz czasowo w hotelu lub pensjonacie, prawdopodobnie podpisałeś tzw. Umowę zakwaterowania. W takiej sytuacji prawo nie reguluje maksymalnej wysokości czynszu. Należy samemu ocenić, czy cena jest do zaakceptowania. Zakwaterowanie może zapewnić pracodawca i potrącić koszty przy rozliczaniu wynagrodzenia pracownika. W przypadku umowy najmu, a więc wynajmowania samodzielnego mieszkania, można zwrócić się do komisji ds. najmu (huurcomissie), która skontroluje, czy opłaty nie są zawyżone. Adresy komisji i godziny urzędowania są na stronie www.huurcommissie.nl.
Dodatek mieszkaniowy (huurtoeslag) to forma pomocy państwa dla osób wynajmujących mieszkania. Przyznanie dodatku zależy od rodzaju mieszkania, wysokości czynszu, dochodów i majątku wnioskodawcy. Szczegółowe informacje można znaleźć na stronie www.toeslagen.nl.
W razie skarg dotyczących warunków mieszkaniowych należy w pierwszej kolejności zwrócić się do właściciela mieszkania. Jeśli nie podejmuje on żadnych działań i problemy się utrzymują, można zwrócić się do władz gminy.
Zasady współżycia społecznego
Holandia jest gęsto zaludnionym krajem, gdzie ludzie mieszkają bardzo blisko siebie. Ważne jest, aby brać to pod uwagę w codziennym życiu. Jeśli wynajmujący wprowadził regulamin najmu, należy go przestrzegać. Oprócz tego obowiązują ogólnie przyjęte zasady współżycia społecznego. Nic nie stoi na przeszkodzie, aby urządzić imprezę w domu, nie należy jednak zapominać o sąsiadach. Dotyczy to nie tylko zakłócania spokoju, ale także np. wystawienia śmieci przed drzwi itp.
Ochrona praw lokatorskich
W Holandii lokatorzy mają dobrą ochronę prawna i nie muszą obawiać się, że z dnia na dzień utracą dach nad głową. Wiele zależy od rodzaju umowy najmu. Imigranci zarobkowi zwykle podpisują umowę zakwaterowania, np. w hotelu czy pensjonacie. W takiej umowie określone są sytuacje, kiedy wynajmujący może zażądać natychmiastowej wyprowadzić się z mieszkania lub pokoju. Może to być np. rozwiązanie umowy o pracę, niepłacenie czynszu lub zakłócanie spokoju. W niektórych miejscowościach w Holandii dostępne mieszkania, których wynajem ma zapobiegać pustostanom. Również wtedy otrzymasz umowę, w której jest dokładnie określone, kiedy musisz wyprowadzić się z pokoju lub mieszkania. Powodem może być np. zbliżający się termin rozbiórki budynku, zaleganie z czynszem lub bycie uciążliwym dla innych lokatorów.
W przypadku mieszkań służbowych wykwaterowanie jest możliwe z chwilą rozwiązania umowy o pracę. Jeśli wynajmujesz normalne, samodzielne mieszkanie, jesteś objęty ochrona prawną. Eksmisja jest możliwa tylko w szczególnych wypadkach. Jeśli odmówisz opuszczenia zajmowanego lokalu, wynajmujący musi najpierw uzyskać nakaz sadowy.
6. Koszty leczenia
W Holandii ubezpieczenie od kosztów opieki zdrowotnej jest obowiązkowe. Nawet jeśli nie mieszkasz na stałe w Holandii, ale tutaj pracujesz i płacisz podatki, musisz wykupić tutaj ubezpieczenie zdrowotne. Dotyczy to również sytuacji jeśli jesteś już ubezpieczony w Polsce, ale pracujesz w Holandii. Polskie ubezpieczenie zdrowotne nie wystarcza w takim przypadku do spełnienia obowiązku ubezpieczeniowego w Holandii.
Jeśli pracujesz w Holandii, członkowie Twojej rodziny (współmałżonek/partner i dzieci) mieszkający w innym kraju mają prawo do korzystania z opieki zdrowotnej na miejscu na podstawie holenderskiego ubezpieczenia. Formularz zgłoszenia członków rodziny do ubezpieczenia można dostać u swojego ubezpieczyciela. Po zgłoszeniu trzeba opłacać składki za członków rodziny.
Towarzystwa ubezpieczeń zdrowotnych, w którym chcesz wykupić ubezpieczenie. W niektórych firmach istnieje możliwość przystąpienia na korzystnych warunkach do grupowego ubezpieczenia zdrowotnego dla pracowników. Zapytaj o to swojego pracodawcę. Towarzystwo ubezpieczeń zdrowotnych nie może odmówić przyjęcia nikogo do ubezpieczenia w zakresie tzw. Pakietu podstawowego (basispakket). Obejmuje on wszystkie niezbędne świadczenia w zakresie zdrowotnym. Stan zdrowia i wiek ubezpieczonego nie ma znaczenia. Zakres świadczeń w pakiecie podstawowym jest taki sam we wszystkich towarzystwach ubezpieczeniowych. Inny może być jednak sposób realizacji świadczeń i wysokość składek.
Składkę na ubezpieczenie płaci się co miesiąc. Składa się ona z dwóch części:
- Ubezpieczony opłaca co miesiąc stałą składkę w wybranym towarzystwie ubezpieczeń zdrowotnych. Pracodawca może potrącać te kwotę z wynagrodzenia i odprowadzać do ubezpieczyciela.
- Oprócz tego każda osoba, której dotyczy obowiązek ubezpieczeniowy, płaci składkę zależna od dochodów. Tę część składki w całości opłaca pracodawca. Rozliczenie znajdziesz na pasku wypłaty.
Osoby prowadzące działalność na własny rachunek nie mają pracodawcy, więc całość składki na ubezpieczenie zdrowotne muszą opłacać same.
Dzieci i młodzież poniżej 18 lat nie płaca składek na ubepieczenie zdrowotne.
Dodatek zdrowotny
W Holandii ubiegać się o dofinansowanie do ubezpieczenia zdrowotnego, tzw. Dodatek zdrowotny (zorgtoeslag). Wniosek składa się w Urzędzie Skarbowym. Przyznanie dodatku zależy od wysokości dochodów. Im niższe dochody, tym wyższy dodatek zdrowotny.
Szczegółowe informacje można znaleźć na stronie www.toeslagen.nl.
7. Język niderlandzki
Nauka niderlandzkiego
Istnieje kilka możliwości nauki języka niderlandzkiego:
- Za pośrednictwem pracodawcy lub agencji pracy tymczasowej
Niektórzy pracodawcy organizują kursy językowe dla pracowników. Warto zapytać swojego pracodawcę lub agencję pracy tymczasowej o taką mozliwość.
- Za pośrednictwem gminy
Oferują one tzw,. Kurs integracyjny (inburgeringscursus), który obejmuje naukę języka niderlandzkiego i praktyczna wiedzę o społeczeństwie holenderskim (patrz poniżej)
- Samokształcenie
Jest wiele książek do samodzielnej nauki języka niderlandzkiego
Patrz: www.nederlandsalstweedetaal.nl , www.nti.nl , www.onzetaal.nl/advies/taalcursus
-Biblioteki publiczne
Tam można wypożyczyć materiały do nauki języka. Oczywiście trzeba się najpierw zapisac do biblioteki
Integracja społeczna
Holandia przywiązuje dużą wagę do integracji społecznej cudzoziemców, czyli nauki języka i poznania społeczeństwa holenderskiego. Kursy integracyjne nie są obowiązkowe dla obywateli polskich, ale sama integracja ze społecznością w której się żyje, jest wskazana. Również znajomość języka niderlandzkiego nie jest konieczna, aby móc pracować w Holandii. Mimo to warto zadać sobie ten trud, nawet jeśli przyjeżdża się do Holandii na krótki pobyt. Łatwiej poradzisz sobie wtedy w codziennym życiu i zrozumiesz różne istotne informacje. Dzięki temu lepiej poznasz też swoje prawa i obowiązki.
Jeśli jesteś zameldowany w miejscu zamieszkania, możesz kwalifikować się do nieobowiązkowych kursów integracyjnych oferowanych przez daną gminę.
9. Podstawowe informacje w pigułce
Na zakończenie zamieszczamy listę kontrolną dla osób wybierających się do pracy w Holandii, wykaz instytucji i urzędów, do których można się z pytaniami, skargami lub problemami oraz adresy portali internetowych z ważnymi informacjami w języku polskim lub angielskim. Aby ułatwić Ci pobyt w Holandii zamieszczamy również wybrane pojęcia niderlandzkie po polsku.
Czego potrzebujesz, aby pracować w Holandii?
-Pobyt krótszy niż trzy miesiące
- Ważny paszport
- Ubezpieczenie zdrowotne
- Numer podatkowy Sofi
- Umowa o pracę
-Pobyt na dłuższy okres
- Ważny paszport
- Ubezpieczenie zdrowotne
- Numer podatkowy Sofi/ numer BSN
- Umowa o pracę
- Zgłoszenie u Urzędzie Imigracji i Naturalizacji (IND)
- Zgłoszenie pobytu w urzędzie gminy (wpis do ewidencji ludności- GBA)
| Co |
Gdzie |
W sieci |
| Zawarcie ubezpieczenia zdrowotnego |
Towarzystwo ubezpieczeń Zdrowotnych lub pracodawca oferujacy przystapienie do grupowego ubezpeczenia zdrowotnego |
www.zn.nl/De_branche/Zorgverzekeraas/Adressen/ |
| Numer podatkowy |
Uzyskuje się go w Urzędzie Skarbowym lub za pośrednictwem certyfikowanej agencji pracy tymczasowej |
www.belastingdienst.nl/particulier/bsn_sofinummer04.html |
| Zameldowanie w miejscu zamieszkania |
Dział ewidecji ludności (GBA) |
|
| Zgłoszenie w Urzędzie Imigracji i Naturalizacji Skargi dotyczące zaniżania wynagrodzenia |
Urząd Imigracji i Naturalizacji (IND) Inspekcja Pracy |
www.ind.nl/EN www.arbeidsinspectie.szw.nl, patrz: Other languages>Complaints>Polish>Formularz |
| Skargi dotyczące warunków pracy |
Inspekcja Pracy |
www.arbeidsinspectie.szw.nl, patrz: Other languages>Complaints>Polish>Formularz |
| Formularz E 101 |
ZUS |
www.zus.pl/pliki/formularze_ue/e_101.pdf |
| Rejestracja firmy jednoosobowej(tzw.ZZP) |
Urząd Skarbowy-uzyskanie zaświadczenia VAR
Izba Handlowa (KvK)-wpis do rejestru handlowego |
www.belastingdienst.nl/particulier/bsn_sofinummer04.html
www.kvk.nl/english |
| Poszuiwanie mieszkania |
Portale Woningnet, Woonnet Rijnmond(Rotterdam i okolice) i Woonnet Haaglanden (Haga i okolice)- po zarejestrowaniu się w urzędzie gminy jako poszukujący mieszkania |
www.woningnet.nl www.woonnet-rijmond.nl www.woonnet-haagland.nl |
| Sprawdzanie, czy wysokość czynszu jest uzasadniona |
Komisja ds. najmu
Właściciel mieszkania, a gdyby to nie pomogło Urząd gminy |
www.huurcommissie.nl, patrz: Contact en spreekuren |
| Dodatek zdrowotny, dodatek mieszkaniowy i dodatek na opiekę nad dziećmi |
Urząd Skarbowy |
www.toeslagen.nl |
| Zasiłek dla Bezrobotnych,chorobowy i renta z tytułu niezdolności do pracy |
Zakład Ubezpieczeń Pracowniczych (UWV) |
www.uwv.nl |
| Zasiłek rodzinny, Podstawowa emerytura i renty rodzinne |
Bank Ubezpieczeń Społecznych (SVB) |
www.svb.nl |
Serwisy internetowe w języki polskim
www.polski.szw.pl
Na stronie holenderskiego Ministerstwa Spraw Społecznych i Zatrudnienia znajdziesz najbardziej aktualne informacje dla polskich pracowników w Holandii oraz niniejszą broszurę.
www.polonia.nl
Portal Polonii holenderskiej zawiera aktualne informacje o życiu i pracy w Holandii, przegląd ważnych polskich wydarzeń w Holandii i praktyczny poradnik imigranta.
www.polonia.nl/rotterdam
Informacje w języku polskim na temat mieszkania i pracy w Rotterdamie. W innych miejscowościach mogą oczywiście obowiązywać inne przepisy, ale wiele prezentowanych zagadnień dotyczy także osób mieszkających poza Rotterdamem. Z urzędem miasta Rotterdam można kontaktować się w języku polskim pod adresem infolinia.rotterdam@gmail.com lub telefonicznie pod numerem 010-4899300 (we wtorki i czwartki w godz. 20.00-22.00 oraz w soboty w godz. 10.00-12.00).
www.haga.polemb.net
Strona Ambasady RP w Hadze. Wydział konsularny ambasady wspiera Polaków mieszkających w Holandii radą w zakresie pracy i wynagrodzeń, w niektórych przypadkach pośrednicząc w rozwiązywaniu konfliktów między pracownikami a pracodawcami. Zapewnia także pomoc konsularną i wykonuje czynności prawne.
www.imigracje.gov.pl
Strony zawierające wiele ofert pracy w Polsce i użyteczne rady dla Polaków wracających do kraju. Znajdziesz tu także informacje na temat zmian przepisów emigracyjnych oraz praktyczne informacje na temat mieszkania i pracy w Holandii.
Słowniczek niderlandzko-polski
aanslagbiljet- formularz podatkowy
ANW- renta rodzinna
AOW- podstawowa emerytura
Arbeidsinspectie- Inspekcja Pracy
arbeidsvereenkomst- umowa o pracę
Arbodienst- służba bhp i medycyny pracy
basispakket- pakiet podstawowy ubezpieczenia zdrowotnego
basisschool- szkoła podstawowa
bedrijf- firma
Belastingdienst- Urząd Skarbowy
BSN- numer ewidencyjno-podatkowy (połączenie polskiego PESEL i NIP)
CAO- układ zbiorowy pracy
GBA- gminny dział ewidencji ludności
gemeente- gmina, także urząd miasta lub gminy
huisvesting- zakwaterowanie
huur- czynsz
huurtoeslag- dodatek mieszkaniowy
inburgeringscursus- kurs integracyjny( obejmujący naukę niderlandzkiego)
IND- Urząd Imigracji i Naturalizacji
jaaropgave- roczne zeznanie podatkowe (odpowiednik polskiego PIT11)
Kamer van Koophandel- Izba Handlowa
kinderdagverblijf- żłobek/ przedszkole dla dzieci od 1,5 roku do 4 lat
kinderopvangtoeslag- dodatek na opiekę nad dziećmi
kindertoeslag- dodatek rodzinny
klacht- skarga
loonbelasting- podatek dochodowy
loonstrookje- pasek wypłaty
onderwijsnummer- numer oświatowy dziecka
premie volksverzekeringen- składka na ubezpieczenie społeczne
Sofinummer- numer identyfikacji podatkowej (odpowiednik poskliego NIP)
uitkering- świadczenie, wypłata
uitzendbureau- agencja pracy tymczasowej
uurloon- stawka godzinna
vakantietoeslag- dodatek urlopowy
vakbond- związek zawodowy
verzekering- ubezpieczenie
werkgever- pracodawca
werknemer- pracownik
WIA-uitkering- renta z tytułu niezdolności do pracy
WW- zasiłek dla bezrobotnych
ziekengeld- wynagrodzenie chorobowe
ziektekosten- koszty opieki medycznej
ziektewetuitkering- zasiłek chorobowy
zorgpasje- karta indentyfikacyjna ubezpieczenia zdrowotnego
zorgtoeslag- dodatek zdrowotny
zorgverzekeraar- ubezpieczyciel zdrowotny
ZZP- firma jednoosobowa
|